Grypa jest ostrą, najczęściej kilkudniową, chorobą zakaźną, wywołaną przez swoisty wirus.

OBJAWY

• gorączka
• bóle mięśni, głowy
• ogólne niedomaganie
• nieżyt górnych dróg oddechowych

U osób w starszym wieku, osób z przewlekłymi chorobami, a także u małych dzieci zdarzają się powikłania głównie ze strony układu oddechowego (zapalenie płuc) i układu krążenia. Zachorowania występują najczęściej w ramach pandemii bądź rozległych epidemii, podczas których choruje znaczna część ludności, rzadziej spotyka się epidemie lokalne, ograniczone do zbiorowisk ludzi lub zachorowania sporadyczne. Ze względu na często spotykane zachorowania grypopodobne rozpoznanie zachorowań sporadycznych bez laboratoryjnego potwierdzenia nie jest możliwe.
Z powodu masowych zwykle zachorowań, mimo na ogół niskiej śmiertelności, grypa jest przyczyną wysokich liczb zgonów w okresach epidemii i bezpośrednio po nich. Dotyczą one najczęściej osób starszych i z chorobami przewlekłymi, a spowodowane są powikłaniami, zaostrzeniem chorób przewlekłych, rzadziej toksycznym działaniem wirusa.

CO JEST PRZYCZYNĄ GRYPY?

Chorobę powoduje wirus zaliczany do myksowirusów.
Wirus grypy został wyizolowany w 1933 r. przez Smitha i wsp. i otrzymał następnie nazwę typu A, natomiast odmienny serologicznie typ B wyizolował Francis w 1940 r., a typ C- Taylor w 1949 r. Jedynie typ A wirusa grypy udało się izolować poza źródłem ludzkim od świń, koni, dzikiego i domowego ptactwa, fretek, małp itd., co może mieć znaczenie w epidemiologii choroby.

W pełni dojrzały wirus grypy ma najczęściej postać kulistą i wielkość od 80 do 120 nm. Składa się z około 1% RNA, 75% białka, 6% węglowodanów oraz 18% lipidów.
Rdzeń cząstki wirusa zawiera materiał genetyczny w postaci jednopasmowego RNA, związanego dość luźno ze swoistym białkiem w nukleoprotein, który determinuje przynależność do typów A, B lub C.
Rdzeń jest otoczony dwuwarstwową częścią powierzchniową, której warstwę wewnętrzną stanowi błona białkowa, zewnętrzną zaślipid. Ta zewnętrzna otoczka lipidowa zawiera materiał pochodzący z komórki gospodarza. Do niej są umocowane w postaci wyrostków dwie substancje glikoproteinowe- hemaglutynina i neuraminidaza. Część powierzchniowa wirusa grypy determinuje jego przynależność do podtypów i odmian, łatwo ulega przekształceniu antygenowemu, co ma istotne znaczenie w zrozumieniu trudności walki z grypą za pomocą szczepień ochronnych.

Praktyczne znaczenie mają 3 jego typy (A, B, C), a zwłaszcza A i B, rozróżniane badaniem serologicznym. Wirus, zwłaszcza typu A, cechuje się dużą zmiennością antygenową w obrębie typów, w wyniku czego powstają podtypy, a także zmiennością w obrębie podtypów. Całkowicie nowe podtypy pojawiają się zwykle co kilkanaście lat i są przyczyną pandemii. Szczepy w obrębie podtypu są przyczyną epidemii w okresach międzypandemicznych.

Typ A wirusa bywa przyczyną pandemii bądź epidemii o dużym zasięgu terytorialnym, typ B – przyczyną lokalnych i ograniczonych terytorialnie epidemii, typ C- przyczyną sporadycznych zachorowań bądź małych lokalnych epidemii.
Po absorpcji, w której uczestniczy ze strony wirusa hemaglutynina, ze strony zaś gospodarza – receptor mukoproteinowy powierzchni komórki, następuje cykl replikacyjny. Antygen grupowy tworzy się w jądrze komórki, hemaglutynina zaś i neuraminidaza – w jej cytoplaźmie. Po około 6 godzinach tworzą się szypułki wirusów potomnych z otoczką pochodzącą z materiału gospodarza i z wyrostkami hemaglutyniny oraz neuraminidazy.
Zmienność antygenowa wirusa może dotyczyć także rekombinacji genetycznych w nukleoproteinach wirusów, ale głównym podłożem plastyczności są antygeny otoczkowe.

Większe cząsteczki śluzu i śliny, zawierające wirusy, osiadają po wdechu w jamie nosowo-gardłowej; aerozole mogą przedostawać się głębiej – do tchawicy i drzewa oskrzelowego. Pierwotnym i głównym siedliskiem zakażenia jest nabłonek migawkowy. Ulega on zniszczeniu i złuszczeniu, pozostawiając cienką warstwę komórek podstawowych. Zmiany histologiczne dotyczą wakuolizacji, piknozy i fragmentacji jąder. U wielu chorych zniszczenie nabłonka migawkowego jest niemal pełne, a rekonstrukcja w zdrowieniu trwa około miesiąca. Jeśli dochodzi do zmian w tkance płucnej, to najczęściej są one spowodowane nadkażeniem bakteryjnym, jednak są także możliwe zapalenia płuc, czysto wirusowe, o charakterze śródmiąższowym. Możliwy jest rozsiew wirusa przez krew i chłonkę do wielu narządów, jak: węzły chłonne, śledziona, wątroba, nerki, serce i układ nerwowy, jakkolwiek występuje to rzadko.
Do najcięższych przypadków choroby należą te, w których dochodzi do głębokich zmian martwiczych w układzie oddechowym z objawami krwotocznymi i które mogą kończyć się niepomyślnie w pierwszych dniach choroby. Należy jednak pamiętać, że zakażenie wirusowe toruje drogę zakażeniom bakteryjnym, które są powodem powikłań oddechowo-krążeniowych i nierzadko doprowadzają do zgonu.

Początek choroby jest zwykle ostry. Wśród dreszczy narasta gorączka, ból głowy, uogólnione bóle mięśniowe i kostno-stawowe. W ciągu kilku godzin występują objawy ogólne choroby, które są nazywane intoksykacją i które wręcz uniemożliwiają choremu zwykły tryb życia. U niektórych chorych na krótko przed wzrostem gorączki występuje ,,drapanie” w gardle i suchość w jamie ustnej. Zwykle łącznie z gorączką pojawia się suchy, męczący kaszel, bóle w rzucie tchawicy, a u % chorych dołącza się nieżyt nosa, który nie bywa zbyt duży. Charakterystyczna jest łatwa potliwość. Część chorych skarży się na bóle gałek ocznych i łzawienie; stwierdza się u nich zaczerwienienie spojówek.

W grypie częściej niż w nieżytach dróg oddechowych o innej etiologii dochodzi do krwawień z nosa. Łaknienie jest upośledzone, rzadko występują wymioty, a w przeciwieństwie do spotykanych czasem sądów – bóle brzucha i biegunki należą do zjawisk wyjątkowych. Okres gorączkowy w niepowikłanej grypie trwa 1-4 dni, o kilka dni dłużej utrzymuje się suchy kaszel, natomiast okres rekonwalescencji, z charakterystycznym osłabieniem, trwa do 2 tygodni i niekiedy dłużej.

JAK DOCHODZI DO ZAKAŻENIA?

Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, w przypadku, gdy osoba chora kaszle, bądź kicha kropelki śliny zawierające wirus mogą osadzać się na błonie śluzowej przy ustach i nosie osoby przebywającej blisko chorego. Wirus rozwija się w nowym organizmie powodując grypę. Zakażenie może także nastąpić przez kontakt bezpośredni, jeśli człowiek chory dotyka swych usta lub nosa, a następnie, np. wita się z kimś w ten sposób, wirus zostaje przeniesiony. Zakażony człowiek powoduje rozprzestrzenianie się wirusa już od 1- 6 dni przed wystąpieniem objawów choroby, a także do tygodnia po ustąpieniu symptomów choroby.

POWIKŁANIA

Powikłania grypy występują głównie w 1 i 2 tygodniu choroby i w zależności od epidemii dotyczą od 1 do 5% chorych. Najczęściej dochodzi do zapaleń płuc o etiologii pneumokokowej, są możliwe i inne nadkażenia, wśród których gronkowce i pałeczki Gram-ujemne są najbardziej niebezpieczne dla życia, ponieważ mogą wywołać wystąpienie mnogich i gwałtownie powiększających się ropni płuc.

Grupę o szczególnie dużym ryzyku powikłań stanowią osoby w wieku podeszłym, chorzy z uprzednio istniejącą patologią układu oddechowego i krążenia, kobiety w ciąży. Niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu i przewodzenia występują najczęściej jako następstwo hemodynamiczne zmian w układzie oddechowym.
Do rzadkich powikłań należy grypowe zapalenie mięśnia sercowego. Wreszcie powikłania neurologiczne, jak: zapalenie mózgu, zapalenie wielonerwowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i inne, są wprawdzie zjawiskiem rzadkim, ale liczącym się w niektórych epidemiach. Szczególnie ciężkim przebiegiem cechują się przypadki ze wstrząsem, który może wystąpić na początku choroby lub towarzyszyć powikłaniom.

PROFILAKTYKA I ZAPOBIEGANIE

Grypa nie jest wskazaniem do antybiotykoterapii ani do ,,osłony antybiotycznej”. Leczenie antybiotykami ma uzasadnienie wyłącznie w razie powikłań bakteryjnych.

ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

• unikanie styczności chorych, zwłaszcza we wczesnym okresie choroby, z ludźmi zdrowymi. Stosowanie izolacji domowej
• umieszczanie w szpitalu chorych z lekko przebiegającą chorobą jest niewskazane ze względu na. możliwość zakażenia innych chorych
• w okresie epidemii unikanie zjazdów, zebrań, przebywania w zatłoczonych pomieszczeniach, zawieszenie odwiedzin w szpitalach i innych obiektach,- gdzie przebywają ludzie chorzy bądź o zmniejszonej odporności
• przestrzeganie zasad higieny osobistej przy kichaniu, kaszlu, mówieniu (np. zasłanianie ust chusteczką).

Zwiększenie odporności: czynne uodpornienie poprzez szczepienie jest możliwe, chociaż ze względu na antygenową zmienność wirusa nie zawsze dostatecznie skuteczne. Znane są szczepionki zabite i żywe.
Szczepienia są dobrowolne, zalecane osobom z grup wysokiego ryzyka, tj. według wskazań klinicznych: osobom w starszym wieku z przewlekłymi chorobami, zwłaszcza układu krążenia i oddechowego, i według wskazań epidemiologicznych -grupom osób szczególnie narażonym na zakażenie, jak pracownicy służby zdrowia, handlu, komunikacji i transportu, a także pracujący w narażeniu na oziębienie, przegrzanie, wilgoć, jak np. pracownicy budowlani.

Na rynku szeroko dostępne są leki przeciw przeziębieniu i grypie, na które nie jest wymagana recepta, ale mają one pewne wady, łagodzą objawy choroby, ale nie zapobiegają jej wystąpieniu, nie zwalczają wirusa grypy. Należy o tym pamiętać i nie traktować leków przeciwgrypowych jako remedium na samą chorobę. Niestety, zapominają o tym niekiedy również producenci leków, tak właśnie przedstawiając swoje produkty. Przede wszystkim, aby uniknąć groźnych powikłań, należy udać się do lekarza. Wyróżnia się trzy metody leczenia infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych: leczenie przyczynowe (zażywanie leków niszczących wirusy wywołujące grypę), leczenie objawów grypy (zażywanie medykamentów mających działanie przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwzapalne, zmniejszające obrzęk błon śluzowych nosa i gardła), leczenie powikłań infekcji wirusowej (zależne jest od rodzaju powikłań).

W leczeniu jak i zapobieganiu infekcjom wirusowym, bakteryjnym, grypie jak najbardziej zalecane jest stosowanie:

• C 500- posiada właściwości przeciwzapalne,, skutecznie podnosi odporność, przeciwdziała infekcjom
  
• C PLUS FLAVONOIDS- skraca czas  trwania infekcji wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych
  
• GARLIC CAPS-działa jak naturalny antybiotyk, wspomaga leczenie chorób infekcyjnych,, zakaźnych, przy przeziębieniach
• POLINESIAN NONI- naturalnie wzmacnia odporność
• BETA CAROTEN- posiada właściwości antyoksydacyjne
  
• RHODIOLIN- zwiększa odporność na choroby
  
• AC ZYMES- uzupełnia naturalna mikroflorę bakteryjną organizmu
  
• FULL SPECTRUM- multiwitamina niezbędna przy utrzymaniu zdrowia
• CHELATED ZINC- wspomaga produkcję limfocytów T, niszczy bakterie i wirusy będące    przyczyna infekcji i zakażeń