Biegunki dziecięce
BIEGUNKI DZIECIĘCE- Diarrhoea infantum
Według definicji ŚOZ biegunką u dziecka w wieku 0-2 lat nazywamy stan, w którym dziecko oddaje 3 lub więcej wolnych stolców w ciągu 12 godzin lub w tym samym czasie jeden płynny, luźny stolec zawierający krew, ropę lub śluz. Jedynie u niemowląt karmionych wyłącznie piersią wydalanie w ciągu 12 godzin 3 wolnych stolców możemy nie uważać za biegunkę.
Ostra biegunka charakteryzuje się nagłym wystąpieniem – zwykle u dziecka dotychczas zdrowego – licznych wolnych stolców z innymi współtowarzyszącymi objawami klinicznymi. Biegunka może być jedynym uchwytnym objawem chorobowym.
Wyróżniamy biegunki:
- o przebiegu łagodnym z wydalaniem kilku wolnych stolców w ciągu doby, pozostające bez wpływu na stan ogólny, a nawet wagę ciała niemowlęcia.
- biegunki o średnim nasileniu z wydalaniem wielu stolców dziennie, często ze śluzem. Stan ogólny pogarsza się, można obserwować podwyższoną temperaturę ciała, mniejszą aktywność; nie występują jeszcze objawy odwodnienia.
- biegunki ciężkie ze zwiększającą się liczbą stolców, z wyraźną zmianą stanu ogólnego; występują objawy odwodnienia, niepokój, adynamia.
- biegunki toksyczne z przewagą w obrazie klinicznym objawów ze strony układu nerwowego, jak niepokój, zaburzenia świadomości, w skrajnych przypadkach śpiączka lub drgawki.
Obraz kliniczny ciężkiej biegunki warunkują przede wszystkim powstałe w jej przebiegu zaburzenia w gospodarce wodno-elektrolitowej organizmu. Zmniejszenie masy ciała poniżej 10% zawsze wywołuje powstanie objawów neurotoksycznych, które mogą również wystąpić w przebiegu biegunki ze skąpą liczbą stolców, lub nawet wyprzedzać wystąpienie biegunki. Wywołane są wtedy prawdopodobnie bezpośrednim działaniem toksyn bakteryjnych na ośrodkowy układ nerwowy bądź ciężkim wstrząsem naczyniowym pod wpływem działania endo- lub egzotoksyn bakteryjnych, wreszcie ostrą hipernatremią (ostre odwodnienie wewnątrzkomórkowe), bezwzględną lub względną (zaburzenie stosunku Na do K).
W wyniku nadmiernej utraty wodorowęglanów w płynie biegunkowym i tworzenia się nieraz znacznych ilości kwasów organicznych, a także w wyniku hipoksemii (obniżenie PCO2) i wstrząsu, stężenie wodorowęglanów i pH krwi zmniejszają się, powodując kwasicę metaboliczną. W zależności od różnic ilościowych w składzie elektrolitowym organizmu, tj. hipo-, izo- lub hipernatremii, w dwóch pierwszych stanach odwodnienia obserwuje się zaburzenia krążenia i świadomości aż do objawów śpiączki włącznie.
Jednocześnie występuje utrata napięcia skóry, wysychanie błon śluzowych, sinica części obwodowych, zapadnięcie ciemienia i gałek ocznych, przyspieszenie tętna i skąpomocz. W przypadkach hipernatremii stężenie sodu w surowicy wynosi powyżej 150 mmol/1, występuje znaczne podniecenie do drgawek włącznie, podwyższona temperatura ciała; napięcie skóry jest niewiele zmienione, ciemię i gałki oczne są tylko nieco zapadnięte. Wymienione zespoły objawów stanowią stan zagrożenia życia.
Ostre biegunki u dzieci do 2 lat, zgodnie z aktualną wiedzą, niemal w 100% przypadków wywołane są przez czynniki zakaźne. Należą do nich niektóre bakterie i wirusy. Do bakterii enteropatogennych (których wyhodowanie ze stolca dziecka z biegunką określa etiologię) należą pałeczki z grupy Shigella, Salmonella i Escherichia coli. Ostatnio do bakterii enteropatogennych zalicza się Campylobacter jejuni (coli) i Yersinia enterocolitica. Osobną grupę stanowią bakterie fakultatywnie enteropatogenne (potwierdzenie ich enteropatogenności wymaga dodatkowych kryteriów poza wyhodowaniem ze stolca). Należą do nich często gronkowce złociste, paciorkowe D beta-hemolizujące (enterokoki), Proteus vulgaris, Proteus mirabilis, pałeczka ropy błękitnej, Citrobacter, Klebsiella i inne.
Zwiększa się znaczenie zakażenia pałeczką okrężnicy. Do niedawna za enteropatogenne uważano szczepy aglutynujące E. coli, tzn. określone serotypy tej bakterii. Jak wykazano w ostatnich latach, wywołujące biegunkę szczepy toksygenne i inwazyjne E. coli często nie pochodzą z oznaczalnych serotypów E. coli. Znaczenie rutynowego oznaczania serotypów E. coli wymaga wtórnej oceny. Ostatnio opisuje się pałeczkę enteropatogenną E. coli nie wykazującą właściwości enterotoksycznych ani enteroinwazyjnych, a wywołującą ciężkie biegunki o przedłużającym się przebiegu, szczególnie u młodych niemowląt.
Rezerwuar zarazków enteropatogennych często stanowi człowiek. Rezerwuarem pałeczek Salmonella są zwierzęta.
Poza ludźmi i zwierzętami źródło mogą stanowić zakażona woda i produkty spożywcze.
Zarazek przenoszony jest drogą kontaktu bezpośredniego i pośredniego przez brudne ręce, przedmioty z otoczenia, muchy i inne owady, np. karaluchy, a także drogą pokarmową.
Wrota zakażenia stanowi jama ustna.
Okres wylęgania pasozyta jest różny w zależności od rodzaju zarazka. Zakażenie pałeczkami Shigella lub Salmonella może dać objawy w 8-24-48 godzin po spożyciu bakterii. W zakażeniu pałeczką okrężnicy okres wylęgania zależy od właściwości toksygennych lub inwazyjnych drobnoustroju. W zakażeniach szczepem inwazyjnym – podobny jak w zakażeniu czerwonką. Okres wylęgania zakażeń wirusowych jest krótki i trwa 24-48 godzin.
Zarazek wydalany jest z kałem w okresie ostrym choroby. Okres zakaźności chorego trwa do czasu wydalania bakterii czy wirusa enteropatogennego z organizmu. Nosicielstwo pochorobowe na ogół krótkotrwałe. U części zdrowych wydzielaczy (nosicieli) może trwać bardzo długo.
Odporność naturalną przeciw pasożytom, niemowlętom szczególnie w okresie noworodkowym zapewnia karmienie piersią. Połowę ilości zawartych w siarze białek stanowią immunoglobuliny A o specjalnej strukturze warunkującej ich nienaruszalność przez enzymy trawienne przewodu pokarmowego. Również w późniejszym okresie rozwoju sekrecyjna IgA syntetyzowana w błonie śluzowej jelita ma znaczenie odpornościowe, jeśli zakażenie wirulentnymi bakteriami nie jest zbyt masywne.
ROZPOZNANIE
- kliniczne - rozpoznanie kliniczne nie jest trudne;
- laboratoryjne - rozpoznanie etiologiczne wymaga pozytywnego wyniku posiewu stolca. Zależy to od wielu czynników, takich jak: właściwości flory jelitowej w ogóle, rodzaj próbki, sposób jej ewentualnego przechowywania i stosowana technika bakteriologiczna. Tylko pałeczki Salmonella przeżywają w próbkach transportowanych. E. coli i Shigella są bardzo wrażliwe, stąd materiał pobrany do badania powinien być natychmiast przeniesiony na płytkę. Wymienione uwarunkowania wykrycia zarazka wyjaśniają trudności w znalezieniu przyczyny biegunki w wyniku jednego badania. Negatywny wynik badania wymaga kilkakrotnego potwierdzenia. Zakażenie rotawirusem można rozpoznać w ciągu kilkunastu minut, badając w mikroskopie elektronowym odpowiednio przygotowany materiał ze stolca chorego. Ostatnio opisuje się inne proste metody pozwalające na wykrycie ludzkiego rotawirusa.
ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE
a) unieszkodliwienie źródła zakażenia – ze względu na najczęściej zakaźną etiologię ostrych biegunek należy chore dzieci izolować w specjalnych oddziałach szpitalnych lub w salkach wydzielonych z oddziałów dziecięcych. Salki powinny być tak usytuowane, by ich kontakt z resztą oddziału był możliwie najmniejszy. W postępowaniu z dziećmi chorymi na biegunkę obowiązuje reżim sanitarny ustalony dla chorób
zakaźnych przewodu pokarmowego.
Każde dziecko chore na biegunkę musi mieć wykonane przynajmniej 3 (najlepiej 5) posiewy stolca. Należy je rozpocząć natychmiast po przyjęciu do szpitala lub zachorowaniu na oddziale i kontynuować w ciągu kolejnych dni. Badanie powinno obejmować badanie ogólne, badanie w kierunku czerwonki, salmoneloz, patogennych szczepów E. coli oraz antybiogram. Wszystkie przypadki czerwonki i salmoneloz, a także nosicielstwa po przebytej chorobie podlegają obowiązkowi zgłaszania do właściwych stacji sanitarno-epidemiologicznych. Dla celów epidemiologicznych i zapobiegawczych duże znaczenie ma poszukiwanie nosicieli. W związku z tym należy przestrzegać przeprowadzania okresowych posiewów kału u personelu oddziałów dziecięcych, a w okresach wzmożenia zachorowań lub występowania zakażeń szpitalnych wykonanie raz na 1-2 tygodnie posiewów kału, materiału pobranego z rąk, jamy nosowo-gardłowej i używanych naczyń. U dzieci przyjmowanych na oddział dziecięcy należy w izbie przyjęć pobrać materiał z odbytnicy w celu dokonania badania przede wszystkim w kierunku pałeczek enteropatogennych -Salmonella, Shigella i E. coli.
c) przecięcie dróg szerzenia – w zapobieganiu biegunkom decydującą rolę odgrywa skrupulatne przestrzeganie higieny osobistej, higieny żywienia i otoczenia zarówno dziecka, jak i osób dorosłych, prawidłowe żywienie, unikanie kontaktów z chorymi. W środowiskach szpitalnych decydujące znaczenie dla zapobiegania biegunkom – oprócz skrupulatnego przestrzegania czystości pomieszczeń, sprzętów itd. – ma prawidłowo zorganizowana praca kuchni i pralni, a także ochrona dziecka przed kontaktami z dziećmi chorymi na biegunkę.
d) zwiększenie odporności – czynne uodpornienie nie istnieje. Aktualnie trwają badania nad sposobem uodpornienia niemowląt na zakażenia bakteryjne i wirusowe przewodu pokarmowego przez podawanie szczepionek zabitych bakterii (3 szczepy enteropatogennej E. coli) i atenuowanych żywych wirusów (rotawirusów).
e) postępowanie podczas epidemii - epidemie zakaźnych biegunek u dzieci do lat 2 najczęściej występują w oddziałach dziecięcych bądź w zakładach zbiorowego wychowania, jak żłobki czy domy małego dziecka. Obowiązuje ścisła izolacja dzieci chorych lub z kontaktu w dziecięcych oddziałach biegunkowych. W postępowaniu z tymi dziećmi obowiązuje reżim sanitarny ustalony dla chorób zakaźnych przewodu pokarmowego.
W przypadkach zakażenia bakteryjnego leczenie swoiste polega na podawaniu antybiotyku wybranego na podstawie antybiogramu. Problem polega na antybiotykooporności bakterii związanej z episomem bakteryjnym, który może być przekazywany łatwo z jednego rodzaju szczepów bakteryjnych na inny szczep bakteryjny w jelicie makroustroju. Stąd znaczenie ma aktualnie polecane leczenie nieswoiste polegające na nawodnieniu i na stosowaniu (z dużą ostrożnością u dzieci, najwcześniej powyżej 1 r. ż.) środków przeciwbiegunkowych wspomagających wchłanianie jelitowe elektrolitów lub hamujących sekrecję wody i elektrolitów. Konieczne jest uzupełnienie prawidłowej mikroflory bakteryjnej, preparatem AC ZYMES.
W celu wyeliminowania pasożyta z organizmu warto już dziś sięgnąć po sprawdzoną, skuteczna kuracje produktami: PARAPROTEX, AC ZYMES, NOPALIN. Suplementy te na zasadzie współdziałania przyczynia się do oczyszczenia organizmu z nieproszonych gości, jak również pomagają przywrócić prawidłowa równowagę w organizmie.
KURACJA OCZYSZCZAJĄCA DLA DZIECI
KURACJA OCZYSZCZAJĄCA DLA DOROSŁYCH
Dodatkowo zaleca się stosowanie suplementów witaminowo-mineralnych w celu podniesienia odporności, wzmocnienia organizmu.
- POLINESIAN NONI-naturalnie wzmacnia organizm, podnosi odporność, zapobiega chorobom infekcyjnym, pasożytom
- VIRAGO- podnosi odporność, wzmacnia siły obronne organizmu
- GARLIC CAPS- czosnek w kapsułce, posiada właściwości antybiotyczne, zapobiega chorobom pasożytniczym
- BEE POWER- mleczko pszczele, chroni przed infekcjami, skutecznie walczy z bakteriami, wirusami
- IMMUNAID- wzmacnia odporność, wskazany przy schorzeniach bakteryjnych, wirusowych
- C 500/ C1000- naturalna witamina C o przedłużonym działaniu, skraca czas trwania infekcji, zapobiega nawrotom choroby
- FULL SPECTRUM- multiwitamina, pomaga zachować zdrowie i urodę, doskonałą kondycje fizyczną
- VITAL dla grup krwi- multiwitamina przeznaczona odpowiednio dla każdej z grup krwi




