Trądzik

Trądzik młodzieńczy (Acne vulgaris) – choroba skóry, której początek występuje w wieku pokwitania, kiedy pod wpływem zmian hormonalnych (nadmiernej stymulacji androgenowej) dochodzi do nadmiernego pobudzenia czynności gruczołów łojowych (łojotoku).

Trądzik jest jednym z największych problemów nastolatków. U wielu z nich pojawiają się wypryski spowodowane „burzą hormonów” w okresie dojrzewania. Nie jest to choroba niebezpieczna i bolesna, ale jednak jest chorobą uciążliwą i zdecydowanie negatywnie wpływającą na samopoczucie młodego człowieka, poprzez swój wpływ na wygląd zewnętrzny. Trądzik (a zwłaszcza jego ciężkie postacie) może mieć duży wpływ na psychikę i powodować czasem nawet agresję, nieufność, a także niedowartościowanie.
Trądzik pojawia się przede wszystkim tam, gdzie znajduje się dużo gruczołów łojowych – na twarzy i plecach. Objawia się grudkami i krostami, których młodzi ludzie starają się pozbyć za wszelką cenę.

CO MOŻE BYĆ PRZYCZYNĄ TRĄDZIKU?

Przyczyna trądziku nie jest jeszcze całkowicie wyjaśniona, wiadomo, że ważne jest dziedziczenie skłonności do trądziku, czyli podłoże genetyczne.
W tym schorzeniu ujście gruczołów łojowych ulega zamknięciu w wyniku nadmiernego rogowacenia. W konsekwencji następuje rozciągnięcie gruczołu łojowego poprzez gromadzenie się wydzieliny i zasiedlenie bakteriami, które powodują stan zapalny i ropienie. Może dochodzić do zniszczenia tkanki skórnej i powstawania trudnych do zlikwidowania blizn.
Niewątpliwą rolę w rozwoju opisywanej choroby odgrywają hormony płciowe, zwłaszcza androgeny. Komórki gruczołów łojowych mają receptory dla androgenów, których pobudzenie nasila łojotok Trądzik pospolity jest zależny od nadmiernej produkcji łoju związanej z przestrojeniem hormonalnym w okresie pokwitania. Może nasilać się lub być wręcz wywołany przez hormony kory nadnerczy (poprzez ich działanie androgenne).

Istnieją czynniki mogące nasilać objawy trądziku. Należą do nich:

• zbyt silne pocenie się,
• przebywanie w zbyt wilgotnym klimacie,
• miesiączka u dziewcząt, a szczególnie okres kilkudniowy przed pojawieniem się krwawienia,
• ciąża,
• tabletki antykoncepcyjne,
• leki np. kortykosterydy, leki przeciwpadaczkowe (tzw. trądzik polekowy).
• kosmetyki zwłaszcza pudry, podkłady, itd. (tzw. trądzik kosmetyczny)

U KOGO WYSTĘPUJE?

W okresie dojrzewania chłopcy chorują częściej. Częściej również chorują dzieci rodziców, którzy również cierpieli na tego typu problemy w młodości.
Postać łagodna może trwać około czterech lat, ale zmiany skórne mogą utrzymywać się nawet przez około 10 lat, ustępując między 20 a 30 rokiem życia. Zdarzają się również przypadki, że trądzik ustępuje dopiero po 40 – tym roku życia.

RODZAJE TRĄDZIKU

Trądzik może mieć wiele postaci. Najłagodniejsze są prawie niewidoczne, mogą to być też duże zmiany ropne i guzowate stany zapalne.
Trądzik młodzieńczy jest zwykle słabo nasilony, z przewagą zaskórników i grudek, w większości przypadków ustępuje samoistnie po kilku latach trwania.
W trądziku ropowiczym poza wykwitami typowymi dla odmiany młodzieńczej, występują torbiele ropne.
Trądzik skupiony charakteryzuje się występowaniem głębokich nacieków i torbieli ropnych oraz bardzo dużych zaskórników. Występuje głównie u mężczyzn, może zajmować nie tylko twarz, ale też plecy i klatkę piersiową, pachy, pachwiny i pośladki.
Trądzik bliznowcowy z kolei cechuje tworzenie blizn po ustępujących wykwitach trądzikowych, często towarzyszy on odmianie ropowiczej i skupionej, najbardziej charakterystycznym miejscem występowania jest okolica karku.

LECZENIE

Leczeniem trądziku powinien zająć się lekarz dermatolog, uwzględniając nasilenie i przebieg choroby. Dermatolog będzie umiał prawidłowo ocenić, czy w danej postaci trądziku wystarczy leczenie miejscowe, jakimi preparatami należy przeprowadzić leczenie, czy należy włączyć preparaty o działaniu ogólnym. Celem takiej terapii jest unormowanie produkcji łoju (ale nie odtłuszczenie skóry), zapobieganie reakcjom zapalnym i tworzeniu się ewentualnych blizn, usuwanie zaskórników i zapewnienie odpowiedniego poziomu nawilżenia skóry.
W leczeniu trądziku stosuje się leki do użytku zewnętrznego służące do udrożnienia gruczołów łojowych, jednocześnie stosowane są antybiotyki w celu unieszkodliwienia bakterii odpowiedzialnych za stan zapalny. Jest to kuracja niezbędna i konieczna. Działania uboczne antybiotyków stosowanych w leczeniu trądziku są niewielkie. Podstawą zawsze jest prawidłowe oczyszczanie skóry i jej pielęgnacja.
W leczeniu ogólnym (doustnie) lekarz zalecić może antybiotyki (zwykle tetracyklinę, erytromycynę). Antybiotyki stosuje się według określonych schematów, w dawkach nieco innych niż w zakażeniach bakteryjnych, zwykle przez wiele tygodni, a nawet miesięcy. Dodatkowo stosuje się witaminy działające przeciwłojotokowo: PP, B2, C (należy unikać nadmiaru witaminy B12, gdyż ona sama może czasem wywoływać objawy trądzikowe).
W leczeniu miejscowym (czyli kremy, maści, płyny do użytku zewnętrznego) używa się do oczyszczania skóry roztworów spirytusowych zawierających tymol, mentol oraz kwas salicylowy. Preparaty te po wywołaniu przejściowego podrażnienia zmniejszają czynność i wielkość gruczołów łojowych oraz rogowacenie ujść mieszków włosowych. Stosuje się je zwykle przez wiele tygodni. W tym czasie nie należy się opalać oraz używać kosmetyków i leków zawierających alkohol. W łagodnych postaciach trądziku pospolitego można samemu wypróbować preparaty kosmetyczne i słabo działające leki dostępne w aptekach bez recepty.
W leczeniu domowym można wykorzystać znane preparaty do mycia twarzy. O stosowaniu tego typu preparatów należy zawsze informować dermatologa, gdyż w połączeniu z niektórymi lekami mogą one powodować podrażnienie skóry. Wskazane jest także okresowe oczyszczanie skóry w gabinecie kosmetycznym. Rozpoczynając terapię trądziku w gabinecie dermatologicznym, nie zawsze należy spodziewać się szybkiego i całkowitego jego wyleczenia, ale systematyczne stosowanie się do zaleceń lekarza pozwoli na złagodzenie objawów.
Po zlikwidowaniu stanu zapalnego i udrożnieniu gruczołów problemem mogą być blizny po trądziku. Ich leczenie jest trudne i czasami bywa niemożliwe całkowite ich usunięcie. Jednak z czasem, gdy skóra już funkcjonuje normalnie blizny te bledną i ulegają spłaszczeniu, a tym samym stają się mniej widoczne.

JAK POSTĘPOWAĆ?

Przede wszystkim stosować się do zaleceń lekarza dermatologa. Postępowanie powinno być ustalone indywidualnie. Twarz z objawami trądziku powinno się myć dwa razy dziennie, dziewczęta bezwzględnie powinny pamiętać o dokładnym zmyciu makijażu. Zalecone przez lekarza leki należy nakładać na całą powierzchnię twarzy, a nie tylko na miejsca zmienione chorobowo.
W leczeniu trzeba wykazać cierpliwość, aby było skuteczne musi być prowadzone systematycznie. Nie należy wyciskać krost, ponieważ mogą pozostać po nich blizny.

Na trądzik coraz częściej skarżą się osoby między 30. a 40. rokiem życia

NIEZDROWO ZARUMIENIONA SKÓRA

Pierwszymi niepokojącymi objawami są nagle, napadowe zaczerwienienia skóry na twarzy. Dochodzi do nich np. pod wpływem słońca, wiatru, zmian temperatury (np. po przyjściu z silnego mrozu do ciepłego pomieszczenia), a także po wypiciu lampki wina, zjedzeniu pikantnej potrawy, zastosowaniu niektórych kosmetyków. Niestety, tak daje o sobie znać trądzik różowaty, czyli przewlekła choroba skóry, częściej występująca u kobiet niż u mężczyzn.
W leczeniu ważne jest unikanie tych wszystkich czynników, które powodują zaczerwienienia. Lepiej nie myć twarzy wodą i zwykłym mydłem, tylko stosować delikatne środki przeznaczone do skóry wrażliwej, a po umyciu- zamiast wycierać się ręcznikiem, delikatnie osuszyć ją płatkami kosmetycznymi. Nie można też używać kosmetyków zawierających alkohol, a w pogodne letnie i zimowe dni obowiązkowo trzeba pamiętać o kremach z filtrem przeciwsłonecznym. Niestety, trądzik różowaty często przechodzi w drugą fazę – rumień, który zazwyczaj już niemal nie schodzi z twarzy, dołączają się do tego grudki i krosty. Dlatego tę chorobę trzeba koniecznie leczyć u dermatologa, a im wcześniej zacznie się to robić, tym lepiej. Często nieodzowne stają się antybiotyki i leki hormonalne, ale podstawą jest właściwa pielęgnacja skóry oraz medycyna naturalna.

BAKTERIE KONTRATAKUJĄ

Na skórze stale znajdują się miliony bakterii, ale jeśli nasz system odpornościowy jest sprawny, świetnie daje sobie z nimi radę. Zdrowa skóra potrafi bronić się sama. Natomiast kiedy organizm jest osłabiony, drobnoustroje przenikają przez mikrouszkodzenia skóry. Pomagamy im w tym dodatkowo, gdy cierpimy na choroby, którym towarzyszy świąd, np. na atopowe zapalenie skóry czy świerzb. Do zakażenia może też dojść wtedy, gdy się skaleczymy albo zranimy. Zakażeniom najczęściej winne są gronkowce i paciorkowce. Mogą powodować różne postaci zapalenia, nacieki zapalne, czyraki. Wszystkie tego typu zmiany trzeba leczyć u dermatologa, bo zwykle konieczne jest podawanie antybiotyków miejscowo na skórę. Warto bacznie przyglądać się swojej skórze i uważnie ją pielęgnować, by żyć z nią w zgodzie.

Nie zawsze kuracje antybiotykowe są odpowiednio dobrane, czasami wręcz przeciwnie pogarszają sprawę. Jeżeli kuracja antybiotykowa okazała się być nie skuteczna, lub wolimy leczyć trądzik naturalnymi preparatami, to warto skorzystać z naturalnej kuracji oczyszczającej z pasożytów, bo na początek należy zwalczyć bakterie, która jest przyczyna problemu a następnie wzmocnić organizm oraz poprawić wygląd skóry.